„Hingað og ekki lengra,“ sögðu íbúar í Grafarvogi á borgarafundi fyrir kosningar árið 1998 og vildu breikkun Gullinbrúar strax!

13. maí 2026

Eftir það fjaðrafok og hugarangur sem fréttir okkar um Borgarlínu og Gullinbrú að undanförnu hafa valdið þá höldum við áfram að grúska í sögunni um brúna. Svona smá sagnfræði fyrir kosningarnar á laugardag.


Við sögðum frá því í fyrradag að fyrstu deilurnar urðu rauna um nafnið á  brúnni árið 1983. Það var þegar Þórhallur Vilmundarson prófessor stakk upp á nafninu  Gullinbrú. Brúin var tekin í notkun árið 1984 og varð strax aðalsamgönguæðin inn og út úr hvefinu en áður hafði verið ekið á malarvegi fyrir botni Grafarvogs að bænum Gufunesi, Áburðarverksmiðjunni, Gufunesradíóinu og sorphaughaugunum frægu við Gufunesið.


Það varð fljótlega ljóst að ein brú, með sitt hvorri akreininni, dyggði ekki Grafarvogsbúum í 20 þúsund manna hverfi.


Þegar á árinu 1987 voru umræður um að eitthvað þyrfti að gera í málunum. Það einkennilega er að stækkun brúarinnar varð „flokkspólitískt mál“ í upphafi þar sem sjálfstæðismenn riðu á vaðið og vildu breikka brúna og búa til tvær akreinar frá Höfðabakkanum að brúnni og áfram upp í Grafarvog - sem og að breikka brúna sjálfa með nýrri brú. Þegar leið að kosningum varð þetta að alvöru kosningamáli og allir flokkarnir lögðust á árarnar og urðu sammála.


Á þessum tíma var hringtorg við Gullinbrú, Fjallkonuveg og Lokinhamra en með tvöföldun vegarins var horfið frá hringtorginu og sett upp gatnamót með umferðarljósum. Sama fyrirkomulag og er núna; hátt í þrjátíu árum síðar.


Ingibjörg Sólrún Gísladóttir var borgarstjóri fyrir hönd R-listans á þessum tíma. Til þess að gera langa sögu stutta þá varð þetta að kosningamáli allra flokka í borginni gegn ríkinu en ríkissjóður fjármagnaði stærsta hlutann af fjárhæðinni við þessa uppbyggingu og því þurfti að knýja á að ríkisvaldið kæmi með fé en verkið var ekki á fjárlögum. Bauðst því borgin til að lána ríkinu fyrir framkvæmdunum!

Grafarvogurinn í kringum 1980 og engin Gullinbrú enda engin byggð í Grafarvogi en hverfið var skipulagt eftir kosningarnar 1982. Fyrri Gullinbrúin kom 1984 og sú síðari sumarið 1999. Nú er spurningin hvort þriðja brúin sé á leiðinni fyrir Borgarlínuna.

HINGAÐ OG EKKI LENGRA

En víkjum þá að íbúafundinum í Grafarvogi 5. febrúar 1998 þar sem Grafarvogsbúar börðu í borðið og sögðu: „Hingað og ekki lengra!“ Það var raunar Snorri Hjaltason, byggingaverktaki og íbúi í Grafarvogi, sem lét þessi orð falla á fundinum og tóku fundarmenn heilshugar undir orð hans. Morgunblðið var með áberandi frétt af fundinum daginn eftir. (Þess má geta að Snorri byggði meðal annars Egilshöllina á sínum tíma og var formaður Fjölnis).


Snorri sté í pontu á fundinum og sagði íbúa Grafarvogs vilja sjá aðgerðir strax en ekki aðeins orð; mjög brýnt væri að breikka Gullinbrú og gera akstur inn og út úr hverfinu þannig að hann tæki ekki 20-40 mínútur eins og væri raunin þegar verst léti. Forseti borgarstjómar á þessum tíma, Guðrún Ágústsdóttir, sagði borgina reiðubúna að lána Vegagerðinni fé til framkvæmdanna og Halldór Blöndal samgönguráðherra kvaðst sammála því að hraða þyrfti þessum framkvæmdum.


Guðrún Ágústsdóttir vitnaði til bréfs sem borgarstjóri, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, R-listanum, hafði ritað þingmönnum Reykjavíkur þar sem því var lýst að borgaryfirvöld væru reiðubúin að fjármagna fyrsta áfanga breikkunar Gullinbrúar þar sem verkið hefði ekki komist inn á vegaáætlun. Í bréfinu væri skorað á þingmenn að gefa fyrirheit um fjárveitingar og beita sér fyrir því að heimila slíka lánveitingu til að ljúka mætti framkvæmdum sem fyrst. Vitnað var til samþykktar borgarráðs frá 13. janúar 1998 um að leitað yrði heimildar fyrir Vegagerðina að bjóða út hið fyrsta breikkun Gullinbrúar því framkvæmdin þyldi enga bið.


ÁRNI SIGFÚSSON SKAUT Á INGIBJÖRG SÓLRÚNU

Í lok fréttar Morgunblaðsins hinn 6. febrúar 1998 af fundinum sagði: „Samgöngubæturnar í Grafarvogi komu til umræðu á borgarstjómarfundi í gær og kynnti borgarstjóri þá áðurgreint bréf til þingmanna. Árni Sigfússon, oddviti sjálfstæðismanna, spurði af því tilefni hvar þessi viðbrögð R-listans hefðu verið í fyrra þegar sjálfstæðismenn lögðu til að breikkun Gullinbrúar yrði hraðað. Hefði verið tekið undir tillöguna þá og ráðist í framkvæmdir væri verið að opna breikkaða Gullinbrú um þessar mundir.“


En hvað um það. Framkvæmdum við breikkun Gullinbrúar, (2+2) vegarins, lauk haustið 1998 og breikkun brúarinnar, þ.e. ný brú, komst í gagnið sumarið 1999 og er eins og við þekkjum hana núna.


Og enn er rifist um Gullinbrú fyrir sveitarstjórnarkosningar en fyrirhuguð Borgarlína í Grafarvogi blandast núna í málið.


Verður þriðja Gullinbrúin byggð? Á vef Vegagerðinnar fer ekkert á milli mála um að Borgarlínan í Grafarvogi verður hönnuð og byggð í sérrými. Nú, ef núverandi akreinar um brýrnar verða ekki skertar fyrir almenna bílaumferð vaknar sú spurning hvort farið verði í breikkun á Gullinbrú og þriðja brúin byggð.


Sagan að endurtaka sig? Það er nú það.  - JGH

Vá, flott var það maður minn sumarið 1999, algjör lúxus. Ný brú. Búið að breikka Gullinbrú og tvær brýr komnar yfir voginn. (Mynd Árni Sæberg). Hringtorgið við Olís horfið og komin gatnamót með umferðarljósum.

Allt að harðna og kosningar í nánd. Morgunblaðið 18. febrúar 1998. Stefán Thors, skipulagsstjóri ríkisins, blandast inn í málið. Og það eru engar smá framkvæmdir á lista yfir matsskyldar framkvæmdir á þessum tíma líkt og lesa má í fréttinni.

Stór stund vorið 1998. Tvöföldun Gullinbrúar hafin.