Harðvítug deila hjóna við borgina í sjö ár vegna lóðar sem þau keyptu í Gufunesi árið 2018 í tengslum við kvikmyndaþorpið

28. apríl 2026

Skiltið í Gufunesi vekur athygli! Hvað er eiginlega í gangi? Þegar betur er að gáð eru árin sjö en ekki fimm því hjónin Hilmar Páll Jóhannesson og Inga Lóa Guðjónsdóttir, eigendur Loftkastalans í Gufunesi, hafa staðið í harðvítugu stríði við Reykjavíkurborg í yfir sjö ár vegna lóðar – Gufunesvegar 34 – sem þau keyptu af borginni 16. janúar árið 2018 ásamt þremur húsum gömlu Áburðarverksmiðjunnar með lóðarréttindum og byggingarrétti fyrir 226 milljónir króna. Þessi kaup voru gerð áður en svæðið var deiliskipulagt og voru liður í uppbyggingu stórhuga hugmynda borgarinnar um kvikmyndaþorp í Gufunesi.


Deilan snýst um hæðarpunkta í Gufunesi og að borginni hafi orðið á í messunni þegar hún hækkaði og breytti hæðarpunktum með nýju byggðinni sem hafi gert lóð þeirra hjóna ónothæfa til frekari uppbyggingar og komið þannig í veg fyrir áætlanir þeirra sem þau kynntu borgaryfirvöldum í upphafi og eftir standi þau með mikinn skaða því þau geti ekki nýtt byggingarréttinn.


Lóðin og gömlu byggingarnar sem þau keyptu hafa staðið þarna með sína hæðarpunkta í yfir sjötíu ár, eða frá því verksmiðjan var byggð árið 1954. En svo gerðist það, það kom nýtt deiliskipulag; lóðinni þeirra var óvænt skipt í tvennt að þeim forspurðum og landslagið með lóðum í kringum hana var hækkað með nýjum hæðarpunktum. Sjö ára stríð þar sem borgin telur sig í fullum rétti gagnvart þeim hjónum. 


SKILTIÐ SETT UPP Í SKYNDI VEGNA KOMU BORGARSTJÓRA


Það er þetta með skiltið. Það blasir við á einu húsa þeirra þegar ekið er um Gufunesið og á því stendur: „Hér hefur Reykjavíkurborg komið í veg fyrir uppbyggingu íbúða og verkstæðis í 5 ár.“ Spjaldið var sett upp í skyndi fyrir rúmum tveimur árum þegar vitneskja barst um að von væri á þáverandi borgarstjóra í Reykjavík, Degi B. Eggertssyni, í Gufunesið. Þetta er því orðið að sjö ára stríð svo vitnað sé í frægt stríð í Evrópu á átjándu öld.

Sjö ára stríð. Hjónin Hilmar Páll Jóhannesson og Inga Lóa Guðjónsdóttir, eigendur Loftkastalans í Gufunesi, hafa staðið í harðvítugu stríði við Reykjavíkurborg í yfir sjö ár en þau keyptu 16. janúar árið 2018 lóð ásamt þremur húsum gömlu Áburðarverksmiðjunnar með lóðarréttindum og byggingarrétti fyrir 226 milljónir króna. En það kom babb í bátinn þegar ný byggð var skipulögð.

MINNIR Á GRÆNA GÍMALDIÐ - BARÁTTA EINSTAKLINGA GEGN KERFINU

Í þessari deilu virðist borgin líta á að hin selda lóð til Lotkastalans sé einhvers konar þróunarlóð sem hægt sé að breyta eftir á. Engu að síður kemur fram að eigendur Loftkastalans kynntu fyrir borginni hugmyndir sínar og grófar teikningar af því sem til stæði að gera. Og eignaréttur þeirra er sterkur.


Lausn á þessari deildu virðist ekki í sjónmáli og fyrir okkur utanaðkomandi hefur hún á sér blæ og birtingarmynd baráttu einstaklinga gegn bákninu, borginni og embættismönnum hennar líkt og mörgum finnst einkenna deilu íbúa við borgina um „Græna gímaldið“ í Breiðholti þar sem málið velkist einhvern veginn áfram án lausnar af hálfu borgarinnar og engin niðurstaða fæst.



SEGJAST EKKI HAFA FENGIÐ ÞÁ EIGN SEM ÞAU KEYPTU

Þau Hilmar Páll og Inga Lóa halda því fram að þau hafi ekki fengið þá eign sem þau keyptu á sínum tíma við það að borgin hafi hækkað landslagið í Gufunesi fyrir ný fjölbýlishús og að vitlausir hæðarpunktar hafi verið notaðir þegar gefið var út framkvæmdaleyfi vegna gatnagerðar og lagningar veitukerfa fyrir nýja byggð í Gufunesi hinn 29. september árið 2019 – en sú byggð snýr að þeirra lóð í norðri að Þengilsbási.


Þau mótmæltu þessum hæðarpunktum með harðorðum bréfum þegar árið 2020 og kærðu framkvæmdaleyfið til Úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála en kröfu þeirra um ógildingu leyfisins var hafnað. Fóru þau í tvígang fram á endurupptöku málsins en þeim beiðnum var báðum synjað.

Nýju blokkir Spildu koma hér alveg upp að götunni Þengilsbási sem er við norðurenda lóðar þeirra hjóna. Til stendur að reisa stórt hús á planinu hér fyrir miðri mynd þannig að það verður göngustígur á milli þess og hús hjónanna.

NÝJAR VENDINGAR MEÐ NÝRRI MATSSKÝRSLU DÓMKVADDS MATSMANNS

Að þeirra sögn eru þó nýjar vendingar í málinu komnar fram því Loftkastalinn fékk á dögunum matsskýrslu óháðs dómkvadds matsmanns um hæðarpunkta á svæðinu sem virðist renna stoðum undir að þau hjón hafi haft rétt fyrir sér allan tímann varðandi hæðarpunktana.

 

Þau halda því raunar fram að hinn óháði matsmaður hafi gert sig vanhæfan með því að svara ekki öllum spurningum skýrslunnar og verið með fullyrðingar í svari sem stangist á við skipulagslög. Að auki segja þau að umræddur matsmaður hafi starfað sem ráðgjafi hjá Reykjavíkurborg á þessu tímabili sem deilan hefur staðið yfir og að allt stefni því í að málið fari áfram til yfirmatsnefndar. Þetta sé allt með ólíkindum.


ALLT Á FLOTI OG KLASINN EKKI Í SÖMU HÆÐ

Með kaupunum Loftkastalans á lóðinni og byggingunum þremur áformuðu Hilmar og Inga Lóa að stækka við sig og byggja nýtt verkstæði og fjölbýlishús sem þau segjast enn ekki getað byrjað á vegna afstöðu borgarinnar sem haldi sig við hæðarpunkta sem geri það að verkum að mikið yfirborðsvatn renni inn á lóðina. Nýju byggingarinnar í fyrirhuguðum klasa verði ekki í sömu hæð og gömlu húsin sem fylgdu lóðinni og því verði ekki hægt að samnýta verkstæðin. Borgin hafi í þessu stríði gert þeim erfitt fyrir og skert aðgengi þeirra og umferðarrétt að innkeyrsluhurðum og gönguhurðum á núverandi byggingum með bílastæðum, gangstéttum og göngugötu. Þá hafi borgin skipt seldri lóð upp í tvennt eftir á með nýju deiliskipulagi.


Þau segja ennfremur að eignarrétturinn sem fylgdi kaupum þeirra árið 2018 á lóðinni sé sterkur og skýr og honum verði ekki breytt eftir á með nýju deiliskipulagi.

Deilan snýst um skiptingu lóðarinnar eftir að þau keyptu hana og nýja hæðarpunkta á þeim hluta lóðarinnar þar sem byggingarrétturinn er fyrir hendi. Þar með segjast þau hjón ekki geta samnýtt verkstæði sem til stóð að byggja við gamla verkstæðið - ekið stórum vögnum þar á milli - og munar talsverðu miðað við rauða strikið á myndinni sem þau hafa málað.

HLUTI AF STÓRHUGA ÁÆTLUNUM UM KVIKMYNDAÞORP

Kaup þeirra hjóna á húsunum og lóðinni var hluti af miklum áætlunum borgarinnar árið 2018 um að breyta Gufunesi í lítið kvikmyndatökuþorp, nýjum miðpunkti í kvikmyndagerð á Íslandi. Hilmar Páll var á þessum tíma þekktur í leikmyndagerð og hafði unnið við alls kyns verkefni fyrir kvikmynda- og auglýsingagerð hér á landi um árabil.


Ekki er útlit fyrir að þessu sjö ára stríði sé að ljúka líkt og hinu fræga sjö ára stríði í Evrópu á átjándu öld sem lauk með friðarsamkomulagi í París. Til þess virðist of mikil harka í málinu af beggja hálfu.


Eitt er víst; nýjar götur og fjölbýlishúsin í Gufunesi verða ekki rifin vegna þessarar deilu. Þau eru komin til að vera og þeir hæðarpunktar sem nýja byggðin byggir á. En hvað er þá til ráða annað en að ná samkomulagi en til þess þarf borgin væntanlega að gefa eftir miðað við núverandi stöðu? – JGH

Svona var klasinn og hugmyndir þeirra hjóna kynntar fyrir borginni snemma árs 2018 eða fljótlega eftir að þau keyptu lóðina með húsum og byggingarrétti. Gert var ráð fyrir að sjötíu ára gamlir hæðarpunktar í Gufunesi myndu gilda og að lóðin yrði öll í sömu hæð.

Þessi deila snýst um hæðarpunkta í Gufunesi og hvort borginni hafi orðið á í messunni með þá. Mikil þrjóska er í málinu og hvorugur aðilinn gefur sig. Það er allt í hnút.

Eitt er víst; nýjar götur og nýju fjölbýlishúsin í Gufunesi verða ekki rifin vegna þessarar deilu. Þau eru komin til að vera sem og þeir hæðarpunktar sem nýja byggðin byggir á. En hvað er þá til ráða til að ná samkomulagi í sjö ára gamalli deilu?