„Þetta er valdníðsla og borgin heldur að hún geti keyrt okkur í kaf“

28. apríl 2026

„Þessi deila okkar við borgina og embættismannakerfið einkennist af valdníðslu og brotum á skipulagsmálum og snýst um að það sé ódýrara fyrir borgina að þráast við og keyra okkur í kaf í stað þess að viðurkenna misstök,“ segja þau hjón Hilmar Páll Jóhannesson og Inga Lóa Guðjónsdóttir, eigendur Loftkastalans, um sjö ára stríð þeirra við borgina vegna lóðarinnar og húsanna við Gufunesveg 34 sem þau keyptu í janúar árið 2018 ásamt lóðaréttindum og byggingarrétti á samtals um 226 milljónir króna. Þau segjast ekki hafa getað nýtt byggingarréttinn vegna deilna við borgina um hæðarmælingar og segja að ný matsskýrsla dómkvadds matsmanns sýni að þau hafi haft rétt fyrir sér frá upphafi.


HALLAR AÐ ÞEIM OG YFIRBORÐSVATN RENNUR INN Á LÓÐINA


Þau segja að aðliggjandi lóðir séu með hærri hæðarpunkta og halli inn að þeirra lóð og fyrir vikið hafi mikill vatnsflaumur yfirborðsvatns oft á tíðum runnið inn á þeirra lóð og meðal annars inn í kjallarann hjá þeim. „Hér hafa oft verið stórir pollar sem við höfum þurft að takast á við vegna þess að yfirborðsvatn flæðir inn á lóðina,“ segja þau.


Að sögn Hilmars Páls hefur borgin rukkað þau fyrir byggingarréttinn þrátt fyrir að þau hafi ekki getað nýtt hann vegna þessarar deilu við borgina og hafi fyrir vikið orðið fyrir verulegu tjóni.


„Við greiðum borginni eðlilega ekki fyrir vöru sem við keyptum af henni en getum ekki notað vegna þess að hún breytti vörunni eftir afhendingu svo hún varð ónothæf fyrir okkur,“ segir Hilmar Páll.


„Hvernig má það annars vera að hæðarpunktar sem hafa verið hérna í sjötíu ár á svæðinu gilda skyndilega ekki lengur vegna nýrra vitlausra mælinga? Og hvernig getur borgin skipt lóðinni upp í tvær lóðir eftir að hún er búin að selja hana og afhenda sem eina lóð?“ bætir hann við.

Byggingarnar þrjár (tvær sambyggðar) við Gufunesveg 34 sem þau keyptu ásamt stórri lóð í byrjun ársins 2018 í tengslum við stórhuga áætlanir borgarinnar að byggja upp glæsilegt kvikmyndaþorp í Gufunesi. Þessar byggingar tilheyrðu gömlu Áburðarverksmiðjunni og hafa haft sína hæðarpunkta í sjötíu ár eða frá því verksmiðjan tók til starfa árið 1954.

NÝJAR MÆLINGAR ERU OKKUR Í HAG

Hilmar Páll segir ennfremur að það stefni augljóslega í dómsmál miðað við viðbrögð borgarinnar til þessa í þessari deilu. „Við erum komin með matsskýrslu frá dómkvöddum matsmanni þar sem öll hnit og hæðarkótar voru mældir og sýna að við höfum haft rétt fyrir okkur allan tímann varðandi hæðarpunkta hér á svæðinu og á lóðinni okkar – og að borginni urðu á alvarleg mistök sem hún þarf að viðurkenna að hafa gert. En það gerir hún ekki vegna þess að þá verður hún að greiða okkur skaðabætur.“


Að sögn Ingu Lóu staðfesta þessar nýjustu mælingar, sem fram koma í matsskýrslunni, að Reykjavíkurborg hafi haldið fram röngum mælingum um lóðina og svæðið og sent þau skjöl til Úrskuðarnefndar umhverfis- og skipulagsmála. Það sé alvarlegt – og að óhjákvæmilega komi orðið skjalafals upp í hugann við slík vinnubrögð þótt hún vilji ekki trúa neinu slíku.


„Borgin hefur nefnt GPS-mælingar sem voru teknar á sínum tíma. Við mótmæltum þeim enda byggja þær á röngu hæðarkerfi. Það má svo sem segja að búið sé að byggja hér heilt hverfi í Gufunesi á röngu hæðarkerfi, þannig lítum við á það,“ segir Inga Lóa.


HVAÐ HEFUR YKKUR VERIÐ BOÐIÐ?

Ég sé í minnisblaði borgarlögmanns, Ebbu Schram, til Einars Þorsteinssonar borgarstjóra frá árinu 2024 að hún nefnir að þau sáttaboð sem borgin hafi boðið ykkur hafi gengið eins langt og mögulegt er. Hvað er það sem borgin hefur boðið ykkur?


„Þetta mikla sáttaboð sem hún nefnir er nú ekki betra en það að borgin ætlar að halla götunum hér í kring að okkur og við eigum að gangast við vitlausum hæðarmælingum borgarinnar þegar hún skipulagði nýtt vegakerfi, veitukerfi og nýja byggð hér í Gufunesi. Með öðrum orðum: Að við gefum eftir kröfu okkar um að hafa lóðina okkar alla í sömu hæð líkt og var þegar við keyptum hana. Það er það sem þau hafa boðið,“ segir Inga Lóa.


„Og ekki nóg með það – ef við samþykktum „þetta kostaboð þeirrra“ þá gætum við fengið aftur bílastæði, innkeyrslur og aðkomu að húsunum okkar sem borgin er búin að taka af okkur meðan á þessari deilu hefur staðið. Þetta er ekkert annað en kúgun, að okkar mati.“ 

Horft að húsi Loftkastalans við Seljaveg 34. Til stendur að reisa fjölbýlishús við hliðina á Loftkastalanum þar sem grái gámurinn og hvítu umbúðirnar liggja. Það er Skuggi sem byggir. Sú lóð verður hærri en Loftkastalans og með einn hæðarpunkt. Lóðirnar eru jafn stórar. Borgin skipti hins vegar lóð Loftkastalans upp í tvær eftir afhendingu með nýju deiliskipulagi með þeim rökum að hún væri það stór.

Þessi áform sín kynntu þau hjón til sögunnar í byrjun ársins 2018 þegar þau keyptu lóðina ásamt byggingarrétti fyrir um 226 milljónir króna. Til stóð að fara í framkvæmdir upp á um 1.500 milljónir til að þessi klasi yrði að veruleika og segjast þau hjón hafa verið komin með lánalínu fyrir framkvæmdunum.

ÞAÐ LÁ FYRIR FRÁ UPPHAFI HVAÐ VIÐ ÆTLUÐUM AÐ GERA

Hilmar Páll áréttar að borgin hafi breytt hæð á lóð Loftkastalans með framkæmdaleyfi gatna sem ekki komi fram í deiliskipulagi – og það eftir að þau keyptu lóðina og höfðu kynnt borginni fyrirætlanir sínar um stækkun og notkun hennar í byrjun ársins 2018 þegar þau keyptu hana.


„Á þeim tíma lá það alveg fyrir hvað við ætluðum að byggja og hvaða framkvæmdir við vorum með á prjónunum. Það hefur í raun legið fyrir frá upphafi.“


Hilmar Páll segir ennfremur: „Með deiliskipulaginu skipti borgin svo lóðinni upp í tvær lóðir og ætlaði okkur að notast við þrjá hæðarpunkta á þeim sem við fengum ekki uppgefna fyrr en seint á árinu 2024; hæðarpunkta sem koma í veg fyrir að við getum samnýtt nýja verkstæðið og það gamla.“


VIÐ VERÐUM LÆGST Í HVERFINU, Í ÁKVEÐINNI HOLU

Hilmar Páll bætir við að hann vilji benda á jafnræðisregluna í þessu máli. „Það eiga tvær blokkir eftir að rísa hérna við hliðina á okkur, sitt hvorum megin við okkur, og þær eru báðar með hærri hæðarpunkta en okkar lóð þannig að við verðum lægst í hverfinu. Verðum hér í ákveðinni holu.


Það sem meira er, þessar systurlóðir hér við hliðina, sem enn er ekki byrjað að byggja á, hafa einn hæðarkóta á öllum fletinum. En okkur hjónum, sem erum með hús fyrir á þessari lóð, hús sem hafa staðið hér í sjötíu ár, er gert að vera með þrjá hæðarkóta á lóð sem borgin skipti upp í tvær með deiliskipulagi eftir að við keyptum hana. Þau hjá borginni segja að annað sé ekki í stöðunni því lóðin okkar sé svo stór. En lóðirnar eru allar nánast jafnstórar.


Þetta er allt saman óskiljanlegt og auðvitað komið út fyrir öll velsæmismörk af hálfu borgarinnar. Það vita allir af þessum mistökum sem voru gerð hérna í Gufunesi.“

Hjónin Hilmar Páll Jóhannesson og Inga Lóa Guðjónsdóttir, eigendur Loftkastlans. Núna hefur stríð þeirra við borgina staðið í um sjö ár og eftir nýja matsskýrslu virðist engin lausn önnur í sjónmáli en dómstólarnir. Slíkur er hnúturinn í þessari óvenjulegu deilu.

ÞREYTA OKKUR OG REYNA AÐ KEYRA Í KAF

„En borgin vill ekki viðurkenna nein mistök af sinni hálfu og lítur svo á að betra sé að þreyta okkur og keyra í kaf. En nýja matsskýrslan, sem staðfestir að við höfum haft rétt fyrir okkur allan tímann, fer áfram; það er klárt mál. Þetta endar sjálfsagt í dómsmáli ef borgin viðurkennir ekki mistök sín. Við gefumst ekki upp!“


– En hvaða lausn getið þið sætt ykkur við af hálfu borgarinnar? Það segir sig sjálft að vegir, veitukerfi og nýju blokkirnar verða ekki rifnar niður vegna lóðarinnar ykkar. Þessar nýju byggingarnar eru auðvitað komnar til að vera í núverandi mynd!


„Við viljum að borgin byrji á því að viðurkenna mistök og bæti okkur þau. Þegar við lögðum af stað með þetta verkefni okkar í byrjun ársins 2018 gerðum við ráð fyrir framkvæmdum upp á um 1.500 milljónir í formi nýs verkstæðis, íbúðarhúsa og því að koma gömlu húsunum uppgerðum inn í þennan klasa. Verðið hefur sjálfsagt tvöfaldast í dag. húsin í einum fallegum klasa. Við höfðum tilheyrandi lánalínur á sínum tíma fyrir þessum framkvæmdum.


Við buðum á sínum tíma að við gætum unnið með hæðarpunkta í nýbyggingunum, þ.e. verkstæðinu og fjölbýlishúsinu, upp á 8,50 – en þeir eru 8,40 í þeim gömlu – en því var hafnað. Við vorum sem sagt til í að vera með 10 cm halla frá gömlu byggingunum okkar að þeim nýju ef það yrði til þess að leysa málið. En við því var ekki gengist.


Við gefumst ekki upp þótt þessi deila sé búin að kosta okkur miklar fjárhæðir í fórnuðum tekjum og lögfræðikostnaði, auk þess álags sem felst í því að standa í svona baráttu við harðsnúið embættismannakerfi,“ segir Hilmar Páll Jóhannesson. - JGH 

Hilmar Páll, einn þekktasti leikmyndahönnuður landsins, stendur hér á götunni Þengilsbási en mörk lóðar hans eru þarna við grindverkið og gámana hægra megin. Það er byggt og byggt í Gufunesi þessa dagana. Kaupin á húsunum og lóðinni voru liður í stórhuga áætlunum borgarinnar um kvikmyndaþorp í Gufunesi.

Skiltið sem vekur athygli allra sem fara um Gufunesið. Það var sett upp fyrir rúmum tveimur árum og stríðið er því orðið að sjö ára stríði. Sjö ára stríðinu í Evrópu á átjándu öld lauk með friðarsamkomulagi í París en ekki er útlit fyrir friðarsamkomulag í Gufunesi á næstunni, ef marka má skeytasendingarnar á milli borgarinnar og eigenda Loftkastalans frá því deilan hófst.

Nýju hæðarmælingarnar hafa valdið vatnsvandræðum hjá þeim hjónum.

Vatn rennur inn á lóðina.

Yfirborðsvatn er oft áberandi við Loftkastalann eftir miklar rigningar. Þau hjón segja að aðliggjandi lóðir halli að þeirra lóð.

Flóð í lagnakjallaranum hjá þeim eftir miklar rigningar.